Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

Scriptie over kosten Curaçaos zorgstelsel: culturele factoren problematisch

14 AUGUSTUS 2013

Willemstad – Curaçao ontbeert een sterke gezondheidszorg-infrastructuur en heeft verschillende zwakheden in het zorg stelsel. De drie belangrijkste oorzaken van de hoge zorgkosten zijn culturele factoren, voorschrijf en verwijsgedrag van de artsen en het feit dat er geen beleidsregels en wetgeving bestaan binnen de farmaceutische industrie op Curaçao. Dat is een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek van Soenita van Dongen-Sattoe die maandag afstudeerde voor de studie TechnoMBA aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA).  Tijdens het onderzoek verzamelde zij opmerkelijke cijfers met betrekking tot de oorzaken van de toenemende uitgaven in de gezondheidszorg.

Master Thesis_S. Van Dongen-Sattoe

Culturele factoren probleem gezondheidszorg

De gezondheidszorgkosten zijn de afgelopen jaren drastisch gestegen en drukken zwaar op de totale uitgaven van de overheid. De totale hoeveelheid van de toegewezen middelen voor de gezondheidszorg op nationale basis is extreem hoog, namelijk 16,6 procent van het bbp in 2011. Curaçao ontbeert een sterke gezondheidszorg-infrastructuur en heeft verschil lende zwakheden in het zorg stelsel. Er zijn zeer weinig effectieve financieringsmechanismen, er ontbreekt een goede controle en inefficiënties hebben uiteinde lijk geresulteerd in een oncontroleerbare stijging van de gezondheidszorgkosten. Er is geen consistentie in de wetgeving van het zorgstelsel, wat heeft geleid tot een ingewikkelde en minder transparante structuur.

Tijdens dit onderzoek zijn er opmerkelijke cijfers verzameld met betrekking tot de oorzaken van de toenemende uitgaven in de gezondheidszorg. De drie belangrijke oorzaken van hoge zorgkosten die zijn geconstateerd, zijn: culturele factoren, voorschrijf en verwijsgedrag van de artsen en het feit, dat er geen beleidsregels en wetgeving bestaan binnen de farmaceutische industrie op Curaçao.

Een belangrijke culturele factor, die bijdraagt aan de hoge kosten is, dat de ‘yu di Kòrsou’ heel snel geneigd is om naar de dokter te stappen voor ieder klein kwaaltje, ook al zou zelf medicatie of uitzieken voldoen de zijn. De meeste lokale men sen gaan naar de dokter om medicijnen voorgeschreven te krijgen onder het motto ‘bij iedere kwaal hoort een pil’ en ook liefst een verwijzing naar de specialist want ‘de specialist weet het beter’. Dit probleem wordt veroorzaakt door de arts zelf, die zijn professionalisme in dergelijke gevallen niet voldoende toont, en ook door de patiënt, aangezien een beter bewustzijn ontbreekt over wat men kan doen in geval van kleine kwaaltjes en klachten en wanneer wel of geen medisch onderzoek vereist is.

Jaarlijks wordt gemiddeld 27 miljoen gulden uitgegeven aan huisartsen ofwel de eerstelijns zorg. In 2007 werd een onder zoek met betrekking tot de kostenstructuur van de huisartsen en specialisten op Curaçao uitgevoerd.

Enkele opmerkelijke en verbazingwekkende cijfers uit dit onderzoek zijn als volgt:  Een huisarts voor verzeker den van het Bureau Ziekte kostenvoorzieningen (BZV) genereerde in 2006 een bedrag van bijna 1,5 miljoen gulden aan medicatiekosten ten behoeve van meer dan 1.500 patiënten. Dezelfde huisarts schreef de meerderheid voor. Het gaat om meer dan 35.800 receptregels per jaar. De meeste geneesmiddelenkosten bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in 2004 werden gegenereerd door een huisarts die bijna 900.000 gul den voorschreef voor 1.900 patiënten.

Een andere huisarts met meer dan 500 PP-patiënten schreef in 2006 meer dan 2.000 gulden per patiënt voor aan medicijnen. In hetzelfde jaar (2006) schreef een huisarts 21.100 receptregels voor aan ongeveer 540 PP-patiënten. Met andere woorden, het hoogste gemiddelde van 39,4 voorschriften per patiënt.  Dit zijn verbazingwekkend hoge aantallen en bedragen, die aangeven, dat er krachtige maat regelen genomen moeten worden in het kader van het voor schrijfgedrag van de artsen.

Ook werd het verwijsgedrag van de huisartsen naar de tweedelijnszorg geëvalueerd. Uit hetzelfde onderzoek bleek het volgende: van de totale (geschat te) 64.848 SVB-verzekerden, werden er 41.232 doorverwezen naar specialisten en 10.017 werden doorverwezen naar paramedici (psycholoog, fysiotherapeut et cetera). Het aantal verwijzingen naar specialisten is ongeveer 63,6 procent van het totale aantal SVB-verzekerden. Verwijzingen naar paramedici wordt gesteld op 15,4 procent.

Jaarlijks wordt gemiddeld 62 miljoen gulden uitgegeven aan specialistenzorg ofwel tweedelijnszorg. Het is niet alleen dat de specialistische zorg relatief veel hogere tarieven kent, maar de specialisten genereren ook miljoenen aan kosten voor medicijnen. Dit geldt ook voor de derdelijnszorg (ziekenhuizen). Specialisten worden per consult betaald en er is geen financiële prikkel om de toegang tot de tweedelijnszorg, die medisch onnodig zou zijn, te beperken.

Meer aandacht moet worden besteed aan inefficiënt gedrag bij het voorschrijven van medicijnen en onnodige labonderzoeken. Specialisten presteren ook niet op basis van medische protocollen, hetgeen ook niet in het belang is van de kwaliteit van de zorg en dus is er ook geen sprake van effectieve zorgverlening.  Jaarlijks wordt gemiddeld 140 miljoen gulden uitgegeven aan geneesmiddelen. De twee redenen waarom de kosten voor geneesmiddelen zo hoog zijn, zijn het hoge volume van het gebruik van medicijnen veroorzaakt door culturele factoren en het voorschrijfgedrag van artsen en de kostensamenstelling van medicijnen van productie tot levering.

Een groot deel van de verkoopprijs, ongeveer 43 pro cent, bestaat uit winstmarges voor de tussenhandel. De winst marges van de producten en tussenhandel maken de medicijnen zo duur. Door wetgeving en regeling in het leven te roe pen om deze marges te verlagen zou wezenlijk bijdragen aan de vermindering van de hoge kosten van geneesmiddelen op Curaçao. De invoering van een basispakket is een langlopend proces geweest. Op 5 februari 2013 werd de basisverzekering ziektekosten (bvz) geïntroduceerd.

Bvz blijkt wel een instrument te zijn voor de overheid om de lasten van haar totale uit gaven te verminderen. Dit ondanks het feit dat er meerdere reparatiewetten toegepast moe ten worden aan de Wet bvz. Het bedrag aan kostenreducties, zo als opgenomen in de Memorie van Toelichting (MvT) op de Wet bvz, wordt gerealiseerd, zo is uitgezocht door de Stichting Overheidsaccountantsbureau (Soab). De beheerskosten van 2013 zullen lager uitkomen dan in de MvT wordt voorzien. De premieopbrengsten ontwikkelen zich conform het gestelde in de MvT. De uitvoering is ‘in control’. Het exploitatieresultaat zal conform MvT zijn. Het bovenstaande is inclusief ambtenaren en gelijkgestelden, kort om dezelfde populatie als in de MvT. Echter, introductie van bvz heeft geleid tot grote ontevredenheid onder de bevolking en de spelers binnen de gezondheidszorg. Tot op heden vinden er nog wijzigingen en correcties plaats binnen het basispakket.

De bouw van een nieuw ziekenhuis is ook een langlopend project en speelt een belangrijke rol in de nodige hervormingen binnen de gehele gezondheidszorg op Curaçao. Echter, op dit moment is het probleem dat de zorgkosten zeer hoog zijn als gevolg van structurele problemen. De belangrijkste kosten veroorzakende factoren zijn terug te voeren naar de eerstelijns en tweedelijnszorg, vooral door het ontbreken van goede beleidsmaatregelen, gebrek aan controle en beheer over de be leidsmaatregelen die wel be staan maar niet toegepast worden.

Hetgeen betekent: al krijgt Curaçao een nieuw ziekenhuis, koste wat het kost, maar blijft het beleid ongewijzigd of afwezig, dan zal Curaçao nog steeds te maken hebben met stijgende zorgkosten. Op dit moment moet de prioriteit van de regering liggen bij het verbeteren en implementeren van hervormingsstrategieën, die de structurele problemen binnen de gezondheidszorg oplossen.  Een vergelijkend onderzoek ‘Zorgrekeningen Curaçao 2008-2011’ van gezondheidszorgsystemen in Nederland, Aruba, Jamaica, Costa Rica en de Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) landen geeft een aantal inzichten voor het vormgeven van het Curaçaose zorgstelsel.

De informatie in dit rapport beschrijft de strategieën die Curacao zal moeten implementeren om haar gezondheidszorg kosten op korte en lange ter mijn te kunnen beheersen. Uit dit onderzoek is gebleken dat vrijwel alle landen te kampen hebben met stijgende zorg kosten en dat deze kosten beheerd worden met behulp van beleidsmaatregelen en plannen. Een basispakket is een belang rijk thema in vrijwel alle landen, omdat het doel van een zorg systeem is: ‘het verstrekken van gelijke gezondheidszorg, die betaalbaar en toegankelijk is voor eenieder’.

Om gezondheidssystemen op koers te houden, zijn een sterk gevoel van richting, en rationele investeringen in de ver schillende lagen van de gezondheidszorg vereist. Zo zal het zorgsysteem op haar beurt ook de verwachte diensten en resultaten opleveren. De implementatie van de aanbevelingen in dit rapport vereist ten eerste een sterke en duidelijke richting van de overheid. Daar heeft het de afgelopen jaren aan ontbroken. Een overheid, die de behoefte aan kostenbeheersing en reductie onderkent, zou niet moeten twijfelen in het nemen van de juiste maatregelen om snel orde op zaken te stellen.

De investeringskosten zijn tamelijk hoog, maar de terugbetalingen hier van op lange termijn zijn ook enorm. Dergelijke investeringen verhogen niet alleen de levenskwaliteit van alle burgers, maar zorgen ook voor een forse economische groei in de zorg sector op Curaçao. Hervorming van de gezondheidszorg is dringend. De overheid moet nu la ten zien dat het ernst is. Curaçao heeft daadkrachtige en beslissingennemende leiders nodig met een gevoel van urgentie, die de juiste sturing kunnen geven; alleen dan zal de hervorming van het Curaçaose zorgstelsel slagen.

Soenita van Dongen-Sattoe is de enige die afgelopen maandag haar afstudeerpraatje heeft gehouden en haar scriptie heeft verdedigd binnen de studie TechnoMBA aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA). Zij is van de lichting 2011 en een van de eersten die binnen deze opleiding afstudeert. Zij heeft al een technische bachelor vooropleiding, de nodige jaren werkervaring en deze universitaire MBA-studie gevolgd naast haar normale baan. Hieronder een integrale weergave van de samenvatting van haar scriptie. Sattoe werd begeleid door professor Joop Halman en wetenschappelijk medewerker van de Technische Faculteit, Arthur Eliza

Bron: Antilliaans Dagblad, Curacao

Share this page:
« Back
Back to Top