Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

Economische en financiële crisis belicht op Aruba en in de rest van het Koninkrijk

DONDERDAG, 22 AUGUSTUS 2013

ORANJESTAD — Uit recente informatie van het NRC-Handelsblad, de Volkskrant, het Financieel Dagblad, de Amigoe en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) blijkt het volgende. Binnen Europa duurt de economische en financiële crisis in Nederland voort, terwijl andere landen economisch langzaam opleven. De Nederlandse regering wil volgend jaar nog 6 miljard euro extra bezuinigingen.

Het gaat om het bevriezen van lonen bij de overheid, een korting op de budgetten van de ministeries en het niet aanpassen van belastingschijven aan de inflatie. Sinds het aantreden van het eerste kabinet Rutte is 52 miljard bezuinigd. Het Centraal Planbureau verwachtte op 14 augustus 2013 dat het begrotingstekort volgend jaar uitkomt op 3,9 procent. Dat is hoger dan in juni, toen de verwachting nog op 3,7 procent stond.

Het Centraal Plan Bureau (CPB) voorspelt dat de werkloosheid in 2013 oploopt met 150.000 personen tot 620.000 en in 2014 tot 670.000. Het CPB geeft ook cijfers over de werkloosheid. Die loopt volgend jaar op naar 9,25 procent. Ook de consumptie van huishoudens zal volgend jaar verder afnemen (met 0,75 procent), maar minder dan eerder. De gemiddelde koopkracht zal in 2013 nog dalen met 1,25 procent. De extra bezuinigingen zijn echter nog niet in de cijfers meegenomen, de definitieve economische raming volgt op Prinsjesdag.

Kredietbeoordelaars, staatsschuld, lage rente en verandering Amerikaans financieel beleid

Daarnaast neemt de koopkracht af door verlaging van pensioenen en uitkeringen, door de toenemende werkloosheid en de extreem lage rentes waardoor pensioenfondsen en verzekeraars veel hogere kapitaalbuffers moeten aanhouden om aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. De kredietbeoordelaars zoals Fitch zijn streng, maar het uitbreken van een rekenrenteoorlog helpt de economische vooruitgang ook niet. Griekenland moet wellicht een derde krediet van Europa krijgen. Daar is Duitsland tegen. Fitch heeft de AAA-status van Nederland gehandhaafd (concurrerende economie, overschot op de handelsbalans, gezond begrotingsbeleid evenals een gezonde fiscale discipline. Minpunten zijn de toenemende staatsschuld, de slechte economisch vooruitzichten en de ingezakte huizenmarkt. Moody en S&P hanteren dezelfde maatstaf.

Tijdens de diepe economische crisis die het Westen de afgelopen jaren teisterde, was er altijd één lichtpunt: de opkomende markten deden het over het algemeen goed en hielden zo de wereldeconomie aan de gang. Maar juist nu de traditionele industrielanden aan een herstel beginnen – in de Verenigde Staten overtuigender dan in Europa – openbaart zich de zwakte in het groeimodel van veel opkomende landen.

De crisis in het Westen is bestreden met extreem goedkoop geld. Niet alleen zijn de rentevoeten verlaagd tot nul of vlak daarboven, zeker in de VS is het monetaire beleid een revolutionair pad opgewandeld. Na een reeks eerdere initiatieven ging de Amerikaanse centrale bank vorig jaar over tot het aankopen van 85 miljard dollar aan obligaties per maand. Dit is een formidabel bedrag. Zulk beleid, dat de kredietverlening moet aanjagen, bevat risico’s die zich vaak pas openbaren als ermee wordt gestopt. Naar nu blijkt geldt dat niet alleen voor het Westen op de langere termijn, maar voor de opkomende markten op de korte termijn. De forse, recente waardedalingen van valuta’s, obligaties en aandelen in bijvoorbeeld India en Indonesië – maar ook in landen als Turkije of Mexico – onderstrepen dat een groot deel van de economische groei is bereikt op basis van krediet dat door het monetaire beleid in het Westen ook elders goedkoper werd.

Nu de markten zich voorbereiden op het naderende einde van het opkoopprogramma van de Amerikaanse centrale bank, raakt de nervositeit daarover vooral de opkomende markten. De vergelijking met de Azië-crisis van 1997-1998 is snel getrokken, maar een belangrijk verschil is dat sindsdien veel landen in Azië forse dollarreserves hebben aangelegd – juist om dat niet nog eens te hoeven doormaken. De financiële markten in Azië zijn vanmorgen enigszins gestabiliseerd na twee paniekerige dagen in het begin van de week. Net als in Europa, waar de aandelenbeurzen nauwelijks bewogen, waren beleggers in afwachting van de notulen van de vergadering van de Amerikaanse centrale bank in juli, die vanmiddag zouden worden gepubliceerd.

Financiële situatie in de rest van het Koninkrijk

De financiële en economische situatie in de BES-eilanden, Curaçao, Sint Maarten en vooral Aruba zijn niet rooskleurig. Volgende maand zijn er verkiezingen in Aruba. De AVP regering denkt te winnen en heeft toegezegd geen bezuinigingen in te zullen voeren. Aruba kampt met een groot overheidstekort dat op korte termijn moet worden ingeperkt. Dat stelt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een op 9 en 15 augustus 2013 gepubliceerd rapport over de Arubaanse economie.

Aruba heeft het tekort de afgelopen jaren onverantwoord laten oplopen in een poging de economie te beschermen tegen de gevolgen van het afnemen van het toerisme tijdens de internationale recessie van 2009 en van de sluiting van de olieraffinaderij in de jaren daarna. Daardoor is het gat op de begroting vorig jaar opgelopen tot 8,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De Arubaanse regering wil het tekort dit jaar terugdringen tot 6 procent. Het IMF vindt dat een goed idee, maar waarschuwt tegelijkertijd dat de verleiding om de uitgaven met het oog op de komende verkiezingen te verhogen, dan moet worden weerstaan. Het IMF verwacht dat de Arubaanse economie dit jaar met 2,3 procent groeit, na een krimp met ruim 1 procent vorig jaar. Voor 2014 wordt een vooruitgang met 3 procent voorspeld.

De Centrale Bank van Aruba probeert zowel de regering als het IMF te behagen, wat moeilijk te combineren is. De voorgestelde bezuinigingsmaatregelen door het IMF zijn al eerder voorgesteld door andere instanties. Voorgesteld wordt om de kosten van de overheid aanzienlijk te verlagen en de productiviteit te verhogen. De eigen bevolking moet beter geschoold worden. Immigratie moet economisch noodzakelijk zijn, niet iedereen kan worden toegelaten. Fiscale maatregelen moeten consequent en voor iedereen gelijk worden toegepast. Verhoging van de BBO tot 3 procent. Invoering VAT 15 procent. Verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd tot 65 jaar, stijging van AOV-premies en de premie van de AZV met invoering van een eigen risico en vermindering van voorzieningen, verlaging van pensioenen. Diversificatie van de economie en het toerisme.

Politiek van hoge orde

Indien de overheid niet wil bezuinigen en de bestaande schulden niet kan verminderen door een lagere rente te bedingen voor de aangegane leningen, dan blijft er niets anders over dan privatiseren. De overheid kan de AZV, de Setar, de WEB en de Elmar verkopen. Andere oplossingen zijn er niet. Nederland zal de schulden van Aruba niet herfinancieren. Dat is de eigen verantwoordelijkheid van Aruba. Zoals Rutte al zei: een telefoontje is genoeg om onafhankelijk te worden. Maar dat wil de Arubaanse AVP regering politiek niet. Bezuinigingen zijn noodzakelijk, maar welke dat zijn, zal blijken na de verkiezingen. De bezuinigingen die nu stelselmatig worden ontkend, kunnen dan (gedeeltelijk) worden ingevoerd. Mogelijk is ook dat de regering verwacht dat de olie- en gaswinning in de Arubaanse territoriale wateren binnenkort veel geld zullen opleveren.

Bron: Amigoe, Aruba

Share this page:
« Back
Back to Top