Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

Adolescenten, ‘vergeten groep in de Surinaamse gezondheidszorg’

DE WARE TIJD:

18/02/2012

“Onder gezondheidswerkers is het niet bekend, dat adolescenten een aparte groep vormen; lichamelijk en in hun belevingswereld. Ze worden behandeld als kinderen of als volwassenen.” Dit zegt drs. Yvette Chou-Lie, voorzitter van de Stichting Post Academisch Onderwijs Geneeskunde Suriname (SPAOGS). Deze stichting organiseert op 3 maart in samenwerking met het Geneeskundig Genootschap Den Haag (GGDH) een symposium om gezondheidswerkers bewust te maken van de specifieke problematiek die speelt onder adolescenten.

“Adolescenten bevinden zich in een levensfase waarbij ze zowel fysiek, psychisch als sociaal in overgang zijn op weg naar volwassenheid. Maar binnen de gezondheidszorg zijn zij een vergeten groep”, zegt drs. Lilian Ferrier. Ferrier is ontwikkelings- en klinisch psycholoog en spreker op het aankomende symposium.

Lichamelijk vinden er allerlei veranderingen plaats “en dat is niet altijd even makkelijk voor tieners. Het ene meisje vindt het geweldig, dat ze eindelijk borsten krijgt, de ander heeft daar juist veel moeite mee.” Daarnaast werken hormonale processen in op de psyche wat volgens Ferrier tot gevolg heeft dat de gemoedstoestand van adolescenten snel kan omslaan. Sociaal gezien bevinden tieners zich in een fase waarin ze op zoek zijn naar een andere plaats in de samenleving. Ferrier stelt: “Kinderenstrugglenmet die fase en sociaal geeft dat veel problemen.”

‘Begeleiding is cruciaal’

Dr. Julia Terborg, socioloog en directeur van het Center for People’s Development (CPD) benadrukt tevens dit laatste kenmerk van adolescentie. “Adolescenten zijn individuen die een nieuwe plek in de samenleving aan het zoeken zijn en dat gaat gepaard met twijfel, onzekerheid en experimenteren.” Volgens Terborg is begeleiding door volwassenen in deze fase cruciaal: “Zij moeten adolescenten begeleiden in het maken van juiste keuzes. Volwassenen moeten dit echter wel zodanig doen dat jongeren daarvoor openstaan. Als we onvoldoende rekening houden met de belevingswereld van jongeren dan praten en interveniëren we zonder dat het zin heeft.”

Tijdens het symposium zal het accent liggen op deze specifieke begeleiding die de leeftijdsgroep nodig heeft van zorgverleners. Ferrier stelt dat gezondheidswerkers zich moeten realiseren de groep zeer kwetsbaar is en daarom anders benaderd moeten worden dan kinderen of volwassenen. “Wanneer het gaat om adolescenten is het heel belangrijk dat je als gezondheidswerker niet veroordeelt; dat je geen waardeoordeel uitspreekt. Daarnaast moet je voor jonge mensen je tijd nemen en je ervan bewust zijn dat ze totaal anders denken. En wat je vooral niet moet doen, is de problematiek bespreken met de ouders buiten je jonge patiënt om”, aldus Ferrier.

Signalen niet opgepikt

Problemen van tieners worden daarnaast vaak niet opgemerkt of onvoldoende behandeld, doordat zij niet worden erkend als een aparte groep. Als voorbeeld geeft Chou-Lie aan dat het algemeen bekend is, dat het gedrag van adolescenten aan het veranderen is. Vaak wordt daar volgens haar geen aandacht aan besteed, terwijl gedragsverandering wel degelijk kan duiden op psychische problemen. “Daarom is het zo belangrijk dat huisartsen bewust zijn van de problematiek die past bij deze leeftijdsgroep en dergelijke problemen kunnen herkennen. Zij vormen het eerste contact en moeten gerichte vragen kunnen stellen en lichamelijk onderzoek kunnen doen.”

Ferrier stelt in dat opzicht: “Tieners zenden altijd signalen uit. Het trieste is, dat die signalen vaak niet worden opgepikt.” Hoe adolescenten alle veranderingen ervaren waarmee zij geconfronteerd worden, heeft volgens Ferrier te maken met de manier waarop de omgeving daarmee omgaat. “In de meeste gezinnen staat communicatie echter op een heel laag pitje. Als ouders met kinderen praten, gaat het in negentig procent van de gevallen over school. Kinderen worden niet opgevoed om te praten.”

Chou-Lie spreekt daarnaast van een taboe rondom het bezoeken van een psycholoog of psychiater. “De drempel om een psycholoog te bezoeken is heel hoog. Men betitelt je hier al snel als ‘gek’ of ‘buitenbeentje’. Dat is jammer, want het hoeft helemaal niet zo te zijn. De sociale controle in de kleine gemeenschap van Suriname speelt hierbij een rol; iedereen kent elkaar. Men wil het daarom vaak geheimhouden wanneer men een psycholoog consulteert.” Ferrier geeft aan dat er zeker sprake is van een taboe, maar dat dit wel minder wordt. “Ik merk er zelf weinig van. De kinderen zijn blij als ze komen, er blijven geen kinderen weg van mijn praktijk.”

Tienerzwangerschap

Volgens Ferrier kunnen adolescenten vooral kwesties van intimiteit, verliefdheid en seksualiteit thuis vaak niet bespreken, terwijl zij daar wel mee worstelen. Op het symposium zullen een aantal sprekers, waaronder Terborg, seksualiteitsgerelateerde problematiek bij adolescenten aankaarten. Terborg richt zich op het actuele vraagstuk van tienerzwangerschap en gaat in op de rol van gezondheidswerkers. Zij geeft aan dat het aantal tienerzwangerschappen in Suriname relatief hoog is in vergelijking met de rest van de Caricom; tussen de 65 en 68 per duizend inwoners.

“Tienerzwangerschap moet in de gezondheidszorg behandeld worden als onderdeel van moeder-en-kindzorg, waarbij men zich richt op veilig moederschap. Veilige zwangerschappen en bevallingen bieden de grootste garantie op gezonde kinderen. Dat betekent dat we goed voor zwangere vrouwen moeten zorgen en extra goed voor de groep die veel risico loopt op complicaties. Tieners vallen vanwege hun jonge leeftijd binnen die groep.” Ook bij dit vraagstuk is gepaste begeleiding van groot belang. “Hulpverleners moeten vaardigheden hebben ontwikkeld voor behandeling van deze specifieke groep.”

Ook Chou-Lie geeft aan dat tienermeisjes die moeten bevallen intensievere begeleiding nodig hebben, “want het is niet mis als een kind een kind krijgt.” Ook benadrukt zij de ingrijpende sociale gevolgen van tienerzwangerschap en stelt dat adolescenten die zwanger zijn of een kind hebben veel baat zullen hebben bij gerichte psychologische begeleiding. Terborg geeft aan dat tienerzwangerschap vaak gepaard gaat met andere sociale problematiek, zoals armoede en een sterk verminderde sociaaleconomische mobiliteit. Zij roept hulpverleners daarom op vooral naderhand gerichte begeleiding te bieden om te voorkomen dat een meisje een tweede keer onbedoeld zwanger raakt.

Verschillende disciplines

Tijdens het symposium zullen specialisten uit Suriname en Nederland vanuit verschillende disciplines spreken over de geneeskundige aspecten van adolescentie. Terborg is de enige spreker zonder medische achtergrond, maar denkt weldegelijk een bijdrage te kunnen leveren aan het congres. “In de complexe samenleving waar we leven, kan je als beleidsmaker, dienst- of hulpverlener niet met oogkleppen lopen; je moet open staan voor andere invalshoeken. Geen enkel gezondheidsvraagstuk heeft één oorzaak en ziekte heeft nooit alleen te maken met het lichaam, maar ook met de omgeving waarin dat lichaam zich bevindt. Er zijn heel weinig ziekten die alleen met medische interventie kunnen worden opgelost, omdat veel aandoeningen hun wortels hebben in de sociale omgeving.”

Zowel Terborg als Ferrier stelt dat betere communicatie tussen verschillende specialisten noodzakelijk is voor de kwaliteitsverbetering van de Surinaamse gezondheidszorg. Terborg geeft aan: “Hoe kunnen we de gezondheidsstatus van de bevolking goed houden? Alle beleidsmakers en hulpverleners moeten daarvoor met elkaar samenwerken. Iedereen moet vanuit de eigen invalshoek een bijdrage leveren. Dat gebeurt nu nog veel te weinig.’

Het symposium van drie maart wordt gehouden in het Marriott Courtyard Hotel en is specifiek bedoeld voor mensen werkzaam in de gezondheidszorg zoals huisartsen, gynaecologen, psychologen, verloskundigen, maatschappelijk werkers en andere medisch specialisten. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden op de website van SPAOGS of op het secretariaat van de Vereniging van Medici.

Share this page:
« Back
Back to Top